Λωτός, το φρούτο που «ξεβουλώνει» τις αρτηρίες και ενισχύει το ανοσοποιητικό

Γλυκός, ζουμερός και με έντονο χρώμα, ο λωτός είναι από εκείνα τα φρούτα που συνήθως αντιμετωπίζουμε ως μια ευχάριστη εποχική λιχουδιά. Κι όμως, πίσω από τη γεύση του κρύβεται ένα εντυπωσιακό διατροφικό προφίλ που τον φέρνει στο προσκήνιο των επιστημονικών ερευνών. Τα τελευταία χρόνια, μελέτες επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα «γλυκό φρούτο», αλλά μια συμπυκνωμένη πηγή αντιοξειδωτικών, βιταμινών και φυτοχημικών ουσιών με ουσιαστική δράση στον ανθρώπινο οργανισμό.

Από τις φαινολικές ενώσεις και τα καροτενοειδή, μέχρι τις διαιτητικές ίνες και τα πολύτιμα μέταλλα, η σύστασή του συνδέεται με προστασία από το οξειδωτικό στρες, καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου και ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Παράλληλα, τα βιοδραστικά του συστατικά φαίνεται να εμφανίζουν αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητες, ανοίγοντας νέες προοπτικές όχι μόνο για τη διατροφή, αλλά και για τη λειτουργική χρήση του στη βιομηχανία τροφίμων.

Ο λωτός, τελικά, αξίζει ξανά τη θέση του στο καθημερινό μας τραπέζι — όχι ως εξαίρεση, αλλά ως σύμμαχος υγείας. Ας δούμε τι λέει η επιστήμη

1. Εξαιρετικά πλούσιος σε φαινολικές ενώσεις και αντιοξειδωτικά

Μία από τις σημαντικότερες ιδιότητες του λωτού είναι η υψηλή περιεκτικότητά του σε φαινολικές ενώσεις και αντιοξειδωτικά συστατικά. Σύμφωνα με δημοσιευμένες έρευνες, το φρούτο περιέχει συνολικές φαινολικές ενώσεις ίσες με 298,01 mg (ισοδύναμα γαλλικού οξέος) ανά κιλό, ενώ οι κύριες φαινολικές ενώσεις είναι το φερουλικό οξύ, το παρα-κουμαρικό οξύ και το γαλλικό οξύ. Οι ενώσεις αυτές αποδεδειγμένα παίζουν κρίσιμο ρόλο στην προφύλαξη του ανθρώπινου οργανισμού από τις παθολογικές συνέπειες του οξειδωτικού στρες. Τα φλαβονοειδή, συγκεκριμένα η εσπεριδίνη, η κερσετίνη και η ρουτίνη, εμφανίζονται σε σημαντικές ποσότητες και συνεισφέρουν στα ισχυρά αντιοξειδωτικά χαρακτηριστικά του λωτού, καταστρέφοντας τις περίφημες ελεύθερες ρίζες και μειώνοντας το στρες που σχετίζεται με διάφορες χρόνιες ασθένειες.

2. Πλούσιο περιεχόμενο σε καροτενοειδή και βιταμίνες

Ο λωτός αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική πηγή καροτενοειδών και βιταμινών, που είναι απαραίτητα για την υγεία του ανθρώπου. Στα συν οι υψηλές συγκεντρώσεις β-κρυπτοξανθίνης, λυκοπενίου, β-καροτενίου, ζεαξανθίνης και λουτεΐνης, τα οποία είναι ισχυρά αντιοξειδωτικά καροτενοειδή με σημαντικές θεραπευτικές ιδιότητες. Αυτά τα συστατικά δρουν για να προλάβουν την οξείδωση των χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών, να προστατεύσουν τα β-κύτταρα του παγκρέατος και να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νόσων, καρκίνου και διαβήτη. Ταυτόχρονα, περιέχει βιταμίνη C σε υψηλή συγκέντρωση (58,0 mg/100g) και βιταμίνη A (38,2 IU/100g), καθώς και διάφορες βιταμίνες του συμπλέγματος B, όπως B1, B2, θειαμίνη, B6 και φυλλικό οξύ, όλες απαραίτητες για την παραγωγή ενέργειας, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και τη λειτουργία διαφόρων ενζύμων στο σώμα.

3. Σημαντικό περιεχόμενο διαιτητικών ινών

Ο λωτός αποτελεί εξαιρετική πηγή φυτικών ινών, με περιεχόμενο 3,5%, ποσοστό που ξεπερνά ελαφρά τους συνήθεις καρπούς και είναι σημαντικό για την υγεία του πεπτικού συστήματος. Οι διαιτητικές ίνες παίζουν κρίσιμο ρόλο στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, οι προανθοκυανιδίνες και οι ταννίνες, που βρίσκονται σε σημαντικές ποσότητες στο λωτό, έχουν αποδειχθεί ότι συμβάλλουν στην αντι-μεταβολική δραστικότητα και στη θεραπεία υπερλιπιδαιμίας και υπεργλυκαιμίας.

4. Πλούσιο σε βασικά μεταλλικά στοιχεία και πρωτεΐνες

Ο λωτός παρέχει ευρύ φάσμα μετάλλων που είναι απαραίτητα για διάφορες βιολογικές λειτουργίες. Σύμφωνα με χημική ανάλυση, το φρούτο περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου και άλλων μετάλλων. Επιπλέον, περιέχει 0,76% πρωτεΐνη, γι’ αυτό και μπορεί να συνεισφέρει στη διατροφική πρόσληψη όσων την αναζητούν σε φυτικές πηγές. Ο συνδυασμός αυτών των μετάλλων και πρωτεϊνών κάνει τον λωτό ιδιαίτερα χρήσιμο για την ενίσχυση της οστικής υγείας, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και τη διατήρηση των επιπέδων ηλεκτρολυτών του οργανισμού.

5. Ποικιλία ουσιών με αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες

Ο λωτός περιέχει μια πλούσια ποικιλία βιοδραστικών ενώσεων με ισχυρές αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα εκχυλίσματα λωτού επιδεικνύουν σημαντική δραστικότητα ενάντια σε διάφορα παθογόνα στελέχη, συμπεριλαμβανομένων του Staphylococcus aureus, του Bacillus cereus, του Monilia albicans, της Escherichia coli και άλλων σημαντικών μικροοργανισμών. Αυτή η αντιμικροβιακή δράση μπορεί να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη φυσικών συντηρητικών και αντιμικροβιακών παραγόντων στη βιομηχανία τροφίμων. Ταυτόχρονα, τα φαινολικά συστατικά, ιδιαίτερα το γαλλικό οξύ και άλλα φαινολικά οξέα, έχουν αποδειχθεί ότι δρουν ρυθμίζοντας τον μηχανισμό της φλεγμονής. Στο γαλλικό οξύ, ειδικότερα, έχουν αναγνωριστεί ισχυρές αντιφλεγμονώδεις δυνατότητες .

Συμπερασματικά, ο λωτός αποτελεί ένα αξιοσημείωτο φρούτο από διατροφική άποψη, χάρη στο εκτενές φάσμα των βιοδραστικών ενώσεών του και στις πολλαπλές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην πρόληψη και τη θεραπεία διαφόρων χρόνιων νόσων. Από τις φαινολικές ενώσεις και τα αντιοξειδωτικά έως τα μέταλλα και τις διαιτητικές ίνες, ο λωτός διαθέτει ένα πολύτιμο διατροφικό προφίλ που ενισχύει την ποιότητα της διατροφής.

Το κείμενο ελέγχθηκε από τον ειδικό διαιτολόγο-διατροφολόγο Παρασκευά Παπαχρήστο.